Phát triển, quản lý các khu nhà ở, khu đô thị mới trên địa bàn thành phố Việt Trì

To- Cách đây gần chục năm tỉnh có chủ trương sử dụng quỹ đất để phát triển hạ tầng và xây dựng khu nhà ở đô thị trên địa bàn thành phố Việt Trì theo hai hình thức: Giao đất làm khu nhà ở, khu đô thị, giá tiền sử dụng đất được xác định trên cơ sở đất đã được  đầu tư hạ tầng tại thời điểm và sử dụng quỹ đất tạo vốn, xây dựng hạ tầng trên cơ sở giao đất cho doanh nghiệp triển khai xây dựng hạ tầng, giá đất thô chưa có hạ tầng, tiền đền bù GPMB, hỗ trợ tái định cư được khấu trừ vào tiền sử dụng đất. Đến nay trên địa bàn thành phố đã có 11 dự án của 10 doanh nghiệp triển khai đem lại một số kết quả, song qua thực tế đã bộc lộ những bất cập.

Khu đô thị Minh Phương với quy mô gần 60 ha đã cơ bản xong hạ tầng thiết yếu tạo thuận lợi cho hàng trăm hộ đến làm nhà ở.
Khu đô thị Minh Phương với quy mô gần 60 ha đã cơ bản xong hạ tầng thiết yếu
tạo thuận lợi cho hàng trăm hộ đến làm nhà ở.

Gần chục năm trước, khu Trầm Sào là triền dộc nhấp nhô, người dân không thể gieo cấy, vô hình chung trở thành bãi chứa chất thải. Thực hiện chủ trương đổi đất lấy hạ tầng, khu vực này được quy hoạch giao cho Tổng công ty lắp máy Việt Nam (LILAMA) để xây dựng khu nhà ở cao cấp.

Kết quả công ty đã đầu tư gần 29 tỷ đồng san lấp mặt bằng, xây dựng hạ tầng (đường, điện, cấp thoát nước, chiếu sáng, vườn hoa, cây xanh) để thành một khu đất ở và cấp đất cho 157 hộ đến làm nhà ở. Đến nay, đây là khu nhà ở khang trang, hiện đại  bậc nhất nhì thành phố. Tiếp nối thành công dự án này, một số dự án mới như khu vực Đồng Mạ, Nam Đồng Mạ, Trằm Đá; gần đây là đường Hòa Phong – đường Nguyễn Du và nhất là khu đô thị Minh Phương đã hình thành những khu đất ở cho hàng nghìn hộ dân đến làm nhà ở, sinh sống. Đến nay trên địa bàn thành phố đã có 7 dự án thực hiện theo cơ chế sử dụng quỹ đất tạo vốn, xây dựng cơ sở hạ tầng gồm: Khu nhà ở Trầm Sào, khu trung tâm thương mại và nhà ở biệt thự Đồng Mạ, khu nhà ở đô thị nam Đồng Mạ, khu nhà ở và dịch vụ thương mại Trằm Đá, tuyến đường Hòa Phong kéo dài, đường Nguyễn Du và hai bên đường Nguyễn Du, khu đô thị Minh Phương. Ngoài ra, trên địa bàn cũng đã có 4 dự án hình thành theo hình thức giao đất có thu tiền để lập các khu đô thị gồm: Khu nhà ở cao cấp Vương Cường, khu nhà ở Tân Dân, khu đô thị Tây Nam và khu đô thị mới Minh Phương- Thụy Vân.

Qua gần 10 năm thực hiện, nhờ kinh phí thu được từ giao đất cho doanh nghiệp, bước đầu những hạng mục hạ tầng, công trình kiến trúc trong khu nhà ở, khu đô thị đã góp phần cải thiện đáng kể cảnh quan đô thị, đáp ứng yêu cầu sử dụng  của người dân. Nếu trước đây, nhiều khu vực thực hiện dự án vốn là vùng đất chưa đầu tư cải tạo, hạ tầng thấp kém thì nay đã có hệ thống giao thông, điện, nước khang trang, tạo thuận lợi cho đi lại, sinh sống. Đặc biệt về nhà ở, việc hình thành các khu nhà ở, khu đô thị đã tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho người dân, nhất là những gia đình có điều kiện về kinh tế có  được các khu đất như ý, xây dựng nhà ở rộng rãi, khang trang, có sân, vườn, thoát ly dần tình trạng nhà ống, nhà cao tầng. Trong quá trình xây dựng các khu nhà ở, khu đô thị tạo cơ hội giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động, đồng thời nâng cao tay nghề cho đội ngũ làm công tác quản lý, lực lượng xây lắp. Đặc biệt qua đây góp phần tăng thu cho ngân sách và huy động nguồn lực dồi dào trong dân tham gia xây dựng thành phố ngày một khang trang, hiện đại, xứng tầm đô thị loại I, trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội tỉnh và vùng Tây Bắc.

Tuy vậy, quá trình thực hiện đã xuất hiện những bất cập trong quản lý, phát triển. Trước hết là tiến độ, đến nay sau 10 năm, các khu nhà ở, khu đô thị đều chưa có dự án nào hoàn thành. Hai dự án tiến độ khá nhất là Trầm Sào và Đồng Mạ do Công ty LILAMA làm chủ dự án mới cơ bản hoàn thành việc giao cấp đất làm nhà ở, các khu dịch vụ công như Trung tâm thương mại vẫn dang dở; còn lại các dự án khác đang vướng mắc GPMB, đầu tư  như: Dự án khu nhà ở Trằm Đá do Công ty đầu tư phát triển công trình du lịch làm chủ dự án mới thực hiện khối lượng hạ tầng đạt gần 15% KH; dự án đường Hòa Phong kéo dài do Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hải Hà Land làm chủ đầu tư còn vướng mắc gần 2 ha chưa GPMB, chưa điều chỉnh dự án, khối lượng hạ tầng xây lắp đạt 75%; dự án đường Nguyễn Du do Công ty CP Giao thông làm chủ đầu tư còn gần 1,7/42 ha đất chưa GPMB, khối lượng hạ tầng còn trên 14% chưa đầu tư; dự án khu đô thị Minh Phương do Công ty cổ phần LICOGI 14 làm chủ đầu tư còn 14% khối lượng hạ tầng chưa xây dựng; khu Đồng Mạ do Công ty cổ phần tập đoàn tài chính và phát triển doanh nghiệp FBS làm chủ dự án xây dựng hạ tầng đạt 29%… Các dự án giao đất có thu tiền hầu hết chưa hoàn thành GPMB, hạ tầng xây dựng thấp. Trong quá trình triển khai xây dựng khu nhà ở, khu đô thị, việc quản lý xây dựng còn nhiều bất cập, tình trạng móng cốt “nhà thấp nhà cao”, “nhà thò, nhà thụt” diễn ra, một số dự án điều chỉnh, giảm diện tích, công trình dịch vụ, quy mô công trình công cộng để lấy đất phục vụ làm nhà ở. Công tác quản lý môi trường, an ninh chưa chặt chẽ. Đóng góp tài chính của các dự án vào ngân sách thấp, khu nhà ở Trầm Sào nộp ngân sách trên 1 tỷ đồng, khu nhà ở nam Đồng Mạ nộp gần 2,5/4 tỷ, khu nhà ở Trằm Đá nộp trên 1 tỷ đồng; khu đô thị Minh Phương nộp 11 tỷ đồng…

Nguyên nhân do thời gian qua thị trường bất động sản ảm đạm nên việc đầu tư, bán các khu nhà ở, đất đô thị trầm lắng, ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư, xây dựng; năng lực và trách nhiệm các doanh nghiệp làm chủ đầu tư dự án hạn chế, nhất là khả năng tài chính hạn chế nên đầu tư khó khăn; việc phối hợp quản lý giữa các ngành chức năng, các cấp còn lỏng lẻo, nhất là khi có vướng mắc về GPMB, quản lý đô thị, xây dựng giá đất…

Đổi đất lấy hạ tầng, khu nhà ở, khu đô thị là một chủ trương, biện pháp hữu hiệu để nhanh chóng xây dựng thành phố. Do vậy, để giải quyết  bất cập cần đẩy mạnh tuyên truyền để mọi cấp, mọi ngành, người dân, doanh nghiệp hiểu rõ, đồng thuận ủng hộ chủ trương, thu hút nhiều doanh nghiệp, doanh nhân tham gia. Trước mắt cần tập trung hoàn tất khâu GPMB các dự án đã có để bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư. Đường Hòa Phong kéo dài (đoạn C9-E9) do Công ty CP Hải Hà Land làm chủ đầu tư là một trong những dự án góp phần làm thay đổi không gian đô thị Việt Trì, tiến độ hoàn thành được phê duyệt là hết quý II năm 2012 và do có những khó khăn khách quan được gia hạn đến 31-12-2013 nhưng đến nay khâu giải phóng mặt bằng cho 7 gói thầu vẫn đang tiếp tục được tháo gỡ. Ông Phạm Quang Nhuận – Giám đốc Công ty CP Hải Hà Land – chủ đầu tư, cho hay: Chúng tôi cùng với đại diện UBND thành phố Việt Trì và chính quyền phường đã chủ động thương lượng, giải quyết nguyện vọng chính đáng của nhân dân; đối với một số trường hợp cố tình không hợp tác bằng những đòi hỏi không vì lợi ích chung, thành phố sẽ tổ chức cưỡng chế để giao mặt bằng cho nhà đầu tư hoàn thành thi công trước ngày 31-12-2014. Trong tháng 4-2013, Thường trực HĐND tỉnh đã tiến hành giám sát việc quản lý đầu tư, phát triển hạ tầng trên địa bàn thành phố Việt Trì. Từ kết quả giám sát, Thường trực HĐND tỉnh đã đề xuất với UBND tỉnh, UBND thành phố Việt Trì tiến hành rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch sử dụng đất; giải quyết dứt điểm những vướng mắc trong GPMB, tái định cư, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư phối hợp xử lý các vấn đề kỹ thuật phát sinh; đẩy nhanh tiến độ thi công dự án.

Để tập trung đầu mối, xử lý kịp thời các vướng mắc, một trong các giải pháp là tỉnh sẽ thành lập ban quản lý các dự án thành đầu mối phối hợp và tập trung giải quyết các công việc, tránh đùn đẩy, dây dưa, doanh nghiệp và người dân phải đi nhiều cửa, chờ đợi nhiều ngày để giải quyết các thủ tục hành chính. Rà soát lại các dự án, bổ sung ngay những nội dung còn thiếu để tiếp tục đầu tư; xử lý nghiêm tình trạng dây dưa, thay đổi công năng để trục lợi, nợ đọng thuế, tiền sử dụng đất, kịp thời điều chỉnh giá tiền sử dụng đất cho phù hợp với thị trường. Chủ dự án và thành phố Việt Trì có sự phối hợp chặt chẽ để quản lý đô thị, quản lý môi trường, bảo vệ an ninh tại khu nhà ở, đô thị, chống tình trạng để “khoảng trống” sau đầu tư.

Quốc Vượng – Nguyễn Sản